Nederland bouwt aan het voedselsysteem van de toekomst

Alle veranderingen in de wereld vragen om een weerbaar en veerkrachtig voedselsysteem. Innovaties en een toekomstbestendige landbouw kunnen hieraan bijdragen. Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) presenteerde op woensdag 8 juli de hoofdlijnen van de strategische agenda voedselzekerheid. Erkens: “Nederland is voedselzeker, maar we kunnen niet achteroverleunen. De afsluiting van de straat van Hormuz, cyberaanvallen op distributiecentra en klimaatverandering hebben invloed op de productie, distributie en prijzen van ons voedsel. Tegelijk gaan ook technologie en kunstmatige intelligentie veel veranderen. Het is de hoogste tijd dat we ons voedselsysteem klaarmaken voor de toekomst. Met de strategische agenda voedselzekerheid werken we hieraan.”

De NFO is tevreden dat er nu alsnog werk wordt gemaakt van een nationale voedselstrategie. De NFO zet zich in om daarin een belangrijke rol voor de fruitteelt en de hoognodige herwaardering van de Nederlandse productie te benoemen.

De strategische agenda voedselzekerheid richt zich op drie prioriteiten: een veerkrachtig voedselsysteem, minder strategische afhankelijkheden en betere crisisparaatheid.

De definitieve agenda wordt voor de zomer van 2027 vastgesteld.

Veerkrachtig en innovatief
In de strategische agenda pleit Erkens voor een veerkrachtig voedselsysteem dat schokken kan opvangen, snel kan herstellen, zich kan aanpassen en tegelijkertijd innovatief is. Innovaties zoals robotisering en digitalisering zorgen ervoor dat het voedselsysteem nog efficiënter en weerbaarder is. Het kabinet wil een toekomstbestendige landbouwsector met behoud van de rol die Nederland inneemt als belangrijke schakel in de Europese voedselketen, met een sterke verwerkende industrie, innovatieve bedrijven en cruciale logistieke hubs zoals de Rotterdamse haven. Zij ziet daarvoor mogelijkheden door innovaties te stimuleren, onder andere via de Agrofood Innovatieagenda. Dit moet niet alleen de weerbaarheid vergroten, maar ook de concurrentiepositie en het verdienvermogen van de Nederlandse landbouwsector vergroten.

Minder afhankelijk, meer zekerheid
Nederland is voor een deel van ons voedsel afhankelijk van import, zoals soja, kunstmest en energie. Geopolitieke ontwikkelingen en klimaatveranderingen kunnen invloed hebben op de levering van deze producten, met mogelijk grote gevolgen. Het ministerie van LVVN brengt daarom deze risico’s in kaart en kijkt hoe deze te verkleinen zijn. Dit kan door onder andere het stimuleren van eigen productiecapaciteit, grondstoffen uit verschillende landen importeren, innovaties stimuleren en het beter benutten van reststromen. Er wordt ook extra gekeken naar potentiële technologische afhankelijkheden, zoals het toepassen van biotechnologie en kunstmatige intelligentie. Dit laatste vraagt nadrukkelijk dat de Nederlandse landbouwsector voorop blijft lopen in kunstmatige intelligentie en andere technologieën.

Beter voorbereid op verstoringen en crises
Het Nederlandse voedselsysteem is ontzettend efficiënt. Productie, verwerking, opslag, transport en distributie werken nauw met elkaar samen, zodat er elke dag voedsel is. Uitval van een van deze schakels kan effect hebben op de beschikbaarheid van voedsel. De overheid wil daarom zo goed mogelijk samenwerken met het bedrijfsleven om op crises voorbereid te zijn. Dit wordt een belangrijk onderdeel van de uiteindelijke agenda, maar hier wordt nu al aan gewerkt. Zo werkt het ministerie van LVVN met relevante partijen aan een Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid, waarin rollen en taken in tijden van crisis terugkomen. Daarnaast is het ministerie van LVVN bezig om voedselvoorziening deel uit te laten maken van de vitale infrastructuur, zodat dit ook in tijden van crisis kan blijven functioneren.