Op 28 oktober kwamen ruim 40 adviseurs uit de fruitteelt bij elkaar in Randwijk voor een kennismiddag georganiseerd vanuit het Kennis en Innovatie Programma Gelderland. Op het programma stonden drie onderwerpen: sturen op doelen met KPI’s, zwartvruchtrot in peren en het Convenant Gewasbescherming.
Sturen op doelen met KPI’s
De eerste spreker was Frank Verhoeven van Bureau Boerenverstand. Hij verwacht dat overheidsbeleid steeds vaker zal inzetten op doelsturing. Een hulpmiddel hierbij zijn Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s). In de melkveehouderij en akkerbouw bouwen boeren hier al ervaring mee op, samen met banken, provincies, waterschappen en ketenpartijen. Actuele trajecten die de KPI’s goed weerspiegelen zijn bijvoorbeeld Regiodeal Rivierenland en UMDL Utrecht.
KPI’s zijn niet bedoeld als extra regels. Ze maken prestaties zichtbaar en kunnen de basis zijn om ondernemers te waarderen en te belonen. Zo kun je als ondernemer op basis van cijfers een goed onderbouwd gesprek voeren met marktpartijen, politiek en samenleving. Telers kunnen KPI’s op vijf manieren gebruiken:
- om te zien hoe het bedrijf het doet, ook in vergelijking met andere telers;
- om het bedrijf gericht te verbeteren;
- om verantwoording af te leggen aan overheid en samenleving.
- Voor waardering en beloning van de extra prestaties
- Een eenduidig moterblok, zodat certificeerders, de sector en overheden dezelfde taal spreken.
Meer meten is niet altijd beter, benadrukte Verhoeven. Houd het aantal KPI’s beperkt en werkbaar, was zijn advies. Ook moet voor iedereen duidelijk zijn wat een begrip als “natuurinclusief” betekent zodat iedereen in rond de sector dezelfde taal spreekt. Voor de fruitteelt kan het systeem uit de akkerbouw als start dienen, met de thema’s gewasbescherming, bodem, water, natuur en landschap.
Zwartvruchtrot in peer
Marcel Wenneker van Wageningen University & Research (WUR) vertelde over de actuele situatie rond zwartvruchtrot. Dit jaar zag hij zware schade in heel Nederland. Op sommige bedrijven zijn zelfs hele percelen niet geoogst. Wenneker trok geen harde conclusies, maar er vielen een paar dingen op:
- Er lijkt meer schade te zijn aan de zonkant van de bomen en minder bij bomen op schaduwrijke plekken.
- Percelen met veel dood gras, dood onkruid en afgestorven blad lijken vaker zwaardere aantasting op te lopen.
- Alternaria speelde in de aangetaste vruchten geen rol.
In de discussie kwam naar voren dat er op biologische percelen en in onbespoten bomen bijna geen schade is gezien. Soms was er wel een heel lichte aantasting. Waarom dat zo is, weten we nog niet, maar het is wel belangrijk om dat in beeld te krijgen.
Er is dus nog steeds veel onbekend. Welke rol spelen droogte en hitte? Is de schimmel resistent geworden tegen bepaalde middelen? En welke antagonisten kunnen Stemphylium afremmen? Het onderzoek richt zich nu op resistentie, waarschuwingsmodellen en nieuwe DNA-technieken voor sporenvallen. Ook wordt gekeken naar de remmende werking van Trianum, Vintec en mogelijk ook van Surround. De komende maanden worden de ervaringen uit 2026 samen met FRUITVOORUIT en adviseurs nog eens goed op een rijtje gezet met het doel om gerichte adviezen aan ondernemers te kunnen geven en te bezien of en zo ja waar de hiaten in onderzoek liggen.
Convenant Gewasbescherming
Sander Bos, directeur van de NFO, gaf een update over het Convenant Gewasbescherming. In juli is een hoofdlijnenconvenant afgesproken, dat de NFO mede heeft ondertekend. Nu wordt het uitgewerkt per sector. De NFO levert input aan LTO, die namens alle sectoren aan tafel zit.
De NFO zet in op meer rechtszekerheid en een duidelijk, werkbaar toekomstperspectief voor fruittelers. Ook lopen er meerdere initiatieven, zoals het gezamenlijk samenbrengen van verschillende innovatiegelden door en voor de sector in de vorm van de AVV.
Afsluiting
NFO-voorzitter John Kusters sloot de middag af door de aanwezigen te vragen of ze na wilden denken over de vraag: wat kun jij bijdragen aan de toekomst van de fruitteelt in Nederland?
Dit met in het achterhoofd de conclusie van de middag, dat betrouwbare cijfers, samenwerken aan innovatie voor complexe problemen als zwartvruchtrot en het zichtbaar maken van prestaties steeds belangrijker worden.
Foto’s: Sander Bos & Patricia Hoogervorst.


