Belangenbehartiging richting provincies vraagt de laatste jaren steeds meer inzet. Provincies formuleren ambitieuze plannen op het gebied van natuur, water en zonering, die steeds vaker direct doorwerken in de praktijk van fruittelers.
Een actueel voorbeeld is de ontwerp-omgevingsvisie van de provincie Gelderland. Na de Omgevingsverordening en het Beleidskader Land- en Tuinbouw, het strokenbeleid is dit het zoveelste beleidsstuk waar een reactie op dient te komen. Ook op dit plan heeft de NFO een zienswijze ingediend. Hierbij erkennen wij de intenties van de provincie, zoals een vitaal landelijk gebied, natuurherstel en voldoende zoetwater, maar zien wij tegelijkertijd risico’s voor de fruitteeltsector. De risico’s worden nu nog niet heel concreet gemaakt en leiden daarmee vooral tot onduidelijkheid en onzekerheid.
Toenemende druk op de bedrijfsvoering
De uitwerking van de visie leidt volgens de NFO tot mogelijke beperkingen voor de fruitteelt, zonder dat de gevolgen voor productie en sectorstructuur voldoende zijn onderbouwd. Met name de stapeling van maatregelen baart zorgen. Telers krijgen te maken met meerdere beleidslagen tegelijk, zoals Natura2000, grondwaterbescherming en aanvullende provinciale zones. Hierdoor kan een cumulatief effect ontstaan dat de bedrijfsvoering in het nauw brengt.
Onzekerheid door nieuwe zonering
De provincie zet stevig in op zonering rond water, bodem en natuur. Dit leidt tot nieuwe of aangescherpte zones en een geïntroduceerde ‘hoofdstructuur landbouw’, maar de concrete invulling is nog onduidelijk. Ook de effecten ervan en waarom bepaalde gebieden en wel of niet zijn opgenomen, zijn niet duidelijk.
Voor telers ontbreekt duidelijkheid over:
- de exacte ligging van gebieden
- de omvang van beperkingen en ontwikkelruimte
- de juridische gevolgen.
De NFO pleit daarom voor een transparante uitwerking op kaartniveau én een gebiedsgerichte impactanalyse, met bijzondere aandacht voor belangrijke fruitregio’s zoals Rivierenland.
Natura2000 en regelgeving: risico op verdere verzwaring
Hoewel de grenzen van Natura2000 niet formeel veranderen, kan beleid leiden tot strengere randvoorwaarden en grotere invloedssferen. Dit zorgt voor onzekerheid in vergunningverlening en verhoogt het risico op juridische procedures.
De NFO vraagt om duidelijke kaders en het borgen van bestaande agrarische activiteiten, zodat ondernemers weten waar zij aan toe zijn.
Grondwaterbescherming en gewasbescherming
Ook bij grondwaterbeschermingsgebieden en gewasbescherming ziet de NFO risico’s op aanvullende beperkingen. Innovaties in de sector, zoals precisietechniek en driftreductie, krijgen in de visie nog onvoldoende erkenning als alternatief voor generieke verboden.
Daarnaast dreigt een breder ongelijk speelveld tussen provincies als er regionale koppen op landelijke regelgeving ontstaan.
Oproep van de NFO
De NFO roept de provincie op om:
- duidelijkheid te geven over zones en effecten vóór vaststelling met een goede onderbouwing;
- bestaande bedrijven ontwikkelruimte te bieden;
- stapeling van regels te voorkomen;
- voedselproductie volwaardig mee te wegen naast natuur- en waterdoelen;
- te blijven inzetten op werkbare kaders.
De ervaringen rond de alle publicaties in de verschillende ‘fruitprovincies’ laten zien dat belangenbehartiging intensiever en complexer wordt. De NFO blijft zich daarom actief inzetten voor werkbare en toekomstbestendige kaders, zodat fruittelers kunnen blijven ondernemen.
Vragen? Neem contact op met Sander Bos, sbos@nfofruit.nl.

