De Vision Spray techniek van Munckhof kan in een volwassen aanplant gemiddeld over het hele seizoen 10 tot 19 procent middelenbesparing opleveren. Dat blijkt uit onderzoek door Delphy in het kader van het Interreg-project ADaM & PreciLa. “We werken al vijf jaar aan de ontwikkeling van deze techniek en de uitkomsten van dit onderzoek onderbouwen de besparing op middel die we al langer zien”, aldus Han Smits, directeur van Munckhof Fruit Tech Innovators. “De techniek is praktijkrijp, hoewel we blijven werken aan verdere optimalisatie, onder andere om deze ook geschikt te maken voor drierijenspuiten.”
Hoe werkt Vision Spray
Vision Spray maakt gebruik van LiDAR-technologie. In de rijrichting maken de sensoren elke 2,5 cm een dwarsdoorsnede van de boom, waarmee de boomstructuur nauwkeurig in kaart wordt gebracht. De 3D-beelden van de LiDAR-camera’s onderscheiden onder andere takken, bladvolume en open ruimtes. Op basis van deze beelden wordt elke spuitdop individueel aangestuurd, zodat alleen gespoten wordt waar daadwerkelijk blad aanwezig is. Open ruimtes blijven onbespoten.
De techniek is inmiddels zover ontwikkeld dat staaldraden kunnen worden uitgefilterd en ook paaldetectie zal dit voorjaar gereed zijn.
Onderzoek op twee praktijkbedrijven en bij Pcfruit
Het onderzoek is uitgevoerd bij Pcfruit en op twee Nederlandse fruitbedrijven in de grensregio, wat een voorwaarde is bij het Interreg-project. De praktijkmetingen vonden plaats in Elstar-boomgaarden op de bedrijven van Eric Huids in Vilt en van John Stappers in Baarlo.
In maart, mei en juli werd zowel volvelds als met Vision Spray met een enkelrijige spuit gespoten. Onder elke spuitdop werd de vloeistof opgevangen om exact te meten hoeveel middel per dop en per gewasstadium werd gebruikt. Dat leverde in een volwassen aanplant, gemiddeld over het seizoen 10 tot 19 procent middelenbesparing op.
Op de afzonderlijke tijdstippen was het resultaat als volgt:
- Maart: duidelijke besparing door weinig blad; veel doppen blijven automatisch dicht.
- Mei: tijdelijk kleiner verschil door toegenomen bladvolume in het midden van de boom.
- Juli: opnieuw extra winst doordat de koppen gegroeid en bovenin de boom met scheuten met weinig blad zit; Vision Spray schakelt daar doppen grotendeels uit, terwijl ze bij volvelds spuiten continu aan staan.
In de onderstaande afbeelding is de besparing in de volwassen aanplant te zien ten opzichte van de standaard (Std) situatie.

Resultaten jonge aanplant
In de éénjarige aanplant waren de besparingen nog groter: veel open ruimte tussen bomen en nauwelijks blad bovenin. De gemeten besparing lag tussen 17 en 33%. In praktijksituaties, waar bij volvelds spuiten vaak alle doppen open staan, kan dit volgens Delphy zelfs oplopen tot meer dan 40%.
Waar wordt de winst behaald?
De dopmetingen laten duidelijk zien waar Vision Spray het verschil maakt. Onder- en middenzone: vrijwel dezelfde afgifte als volvelds spuiten, precies waar het blad en de vruchtdracht zitten. Bovenin de boom: grote reductie. De hoogste dop gaf gemiddeld slechts 2% van de volveldsafgifte. Hierdoor wordt verspilling voorkomen zonder concessies te doen aan effectiviteit.
In de onderstaande afbeelding is de besparing in de jonge aanplant te zien ten opzichte van de standaard (Std) situatie.

Bedekking blijft op niveau
Minder middel is alleen zinvol als de bedekking goed blijft. Met watergevoelig papier en fluorescerend poeder werd aangetoond dat in mei en juli geen significant verschil zit in bladbedekking tussen beide systemen. Na aanpassing van de software kan ook vroeger in het voorjaar een gelijkwaardig spuitbeeld worden bereikt. Ook werd aangetoond dat niet-relevante delen, zoals paden, draden en open ruimtes, juist veel minder depositie krijgen.
In de onderstaande afbeelding ziet u een vergelijking van bedekking bij volvelds spuiten (links) en spuiten met VisionSpray techniek (rechts).

Uitbreiding naar drierijenspuit
De Vision Spray-techniek is in eerste instantie ontwikkeld voor enkelrijige spuitmachines. Inmiddels wordt er aan gewerkt om deze techniek ook geschikt te maken voor meerrijige spuiten. “De verwachting is dat LiDAR voor tweerijen in maart gereed is. We gebruiken daarvoor een speciale techniek om over de rij naar de twee buitenste helften te kijken. De ambitie is om ook de derde rij mee te pakken, zodat deze techniek ook geschikt wordt voor drierijenspuiten”, aldus Smits.
Nieuw onderzoek naar besparing captan
Nu bewezen is dat met de LiDAR-techiek middelenbesparing gerealiseerd kan worden, start komend seizoen nieuw onderzoek in samenwerking met een gewasbescheringsmiddelenfabrikant. “De wettelijk toegestane hoeveelheid captan die gebruikt mag worden per hectare wordt verlaagd. Met dit onderzoek willen we kijken hoe we de beperkte hoeveelheid middel zo gunstig mogelijk kunnen inzetten. We kunnen gaten detecteren en de hoeveelheid blad. Door alle besparing te halen uit het niet spuiten van de open ruimtes en waar geen blad aanwezig is, kunnen we het beschikbare middel inzetten op de plaatsen waar het nodig is en zo toch een optimale bedekking houden”, aldus Smits.
Starten met Vision Spray-techniek
Telers die starten met de Vision Spray-techniek krijgen eerst een training, gevolg door een test in de boomgaard. Tijdens deze test wordt met een fluoriserende stof gespoten en vervolgens – in het donker – met blacklight de effectiviteit gemeten.
Telers kunnen zelf instellen hoe nauwkeurig ze het aansturen van de doppen willen. In eerste instantie zal een veilige marge worden aangehouden, waardoor met zekerheid alle blad geraakt wordt. Door steeds korter voor en na een tak met blad aan of uit te schakelen kan de werking verder gefinetuned worden zonder dat dit ten koste gaat van de effectiviteit.

